การทำตารางผ่อนชำระหนี้เริ่มจากรู้ยอดหนี้รวมที่แน่นอน แล้วแบ่งเป็นจำนวนงวดที่ลูกหนี้พอไหว จากนั้นคิดยอดต่องวด กำหนดวันครบกำหนดแต่ละงวด และใส่คอลัมน์ยอดคงเหลือให้เห็นว่าจ่ายแล้วเหลืออีกเท่าไร ตารางที่ดีต้องอ่านแล้วรู้ทันทีว่างวดไหนถึงกำหนดวันไหน ต้องจ่ายเท่าไร และเหลือหนี้อีกกี่บาท
ตารางผ่อนที่ชัดเจนช่วยได้ทั้งสองฝ่าย ผู้ให้ยืมติดตามได้ว่าเข้ามาครบไหม ส่วนลูกหนี้ก็เห็นเป้าหมายและวางแผนเงินได้ บทความนี้จะพาทำทีละขั้น พร้อมตัวอย่างตัวเลขจริง เนื้อหาเป็นข้อมูลทั่วไปสำหรับจัดการเอกสารและการเงินในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายหรือการเงินเฉพาะราย หากมีดอกเบี้ยซับซ้อนหรือยอดสูง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพิ่มเติม
รวมยอดหนี้ให้ตรงกันก่อนเริ่ม
ก่อนแบ่งงวด ต้องมั่นใจว่ายอดหนี้รวมที่จะนำมาผ่อนถูกต้องและทั้งสองฝ่ายเห็นตรงกัน ถ้ามีการจ่ายไปบ้างแล้ว ให้หักออกและสรุปเป็นยอดคงเหลือที่แท้จริง ถ้ามีดอกเบี้ยหรือค่าใช้จ่ายที่ตกลงกันไว้ ก็รวมให้ครบและเขียนที่มาให้ชัด จะได้ไม่ต้องเถียงกันภายหลังว่าเอายอดไหนมาตั้ง
จุดนี้สำคัญเพราะตารางผ่อนที่ตั้งต้นด้วยยอดผิด จะผิดทั้งตาราง แนะนำให้พิมพ์ยืนยันยอดรวมในแชทหรือให้ลูกหนี้ลงชื่อรับยอด ก่อนลงมือแบ่งงวด เช่น ยอดค้างที่ตกลงนำมาผ่อนคือ 24,000 บาท ทั้งสองฝ่ายรับทราบตรงกัน
เลือกจำนวนงวดและยอดต่องวดที่ทำได้จริง
หัวใจของตารางที่ผ่อนสำเร็จคือยอดต่องวดที่ลูกหนี้จ่ายไหวจริง ตั้งสูงเกินไปก็ผิดนัดตั้งแต่งวดแรก ตั้งต่ำเกินไปก็ลากยาวจนน่าเบื่อ ให้ดูรายรับของลูกหนี้เป็นหลัก แล้วเลือกจำนวนงวดที่สมดุล เช่น ยอด 24,000 บาท แบ่ง 6 งวด งวดละ 4,000 บาท หรือ 12 งวด งวดละ 2,000 บาท
ถ้าหารไม่ลงตัว ให้ปัดงวดแรก ๆ ให้เท่ากัน แล้วเก็บเศษไว้ที่งวดสุดท้าย เช่น ยอด 25,000 บาท แบ่ง 6 งวด อาจเป็นงวดละ 4,200 บาท ห้างวด และงวดสุดท้าย 4,000 บาท เขียนให้ชัดว่าแต่ละงวดเท่าไร รวมกันแล้วต้องเท่ากับยอดหนี้พอดี ไม่ขาดไม่เกิน
กำหนดวันครบกำหนดของแต่ละงวด
เลือกวันจ่ายที่ล้อกับวันเงินเข้าของลูกหนี้ เช่น ทุกวันที่ 5 ของเดือนหลังเงินเดือนออก จะช่วยให้จ่ายได้ตรงเวลามากกว่า กำหนดวันให้ครบทุกงวด ไม่ใช่เขียนแค่ ผ่อนเดือนละครั้ง ลอย ๆ เพราะวันที่ชัดเจนคือสิ่งที่ใช้ชี้ว่างวดไหนผิดนัดแล้วหรือยัง
ระบุด้วยว่าจ่ายผ่านช่องทางไหน เช่น โอนพร้อมเพย์เข้าเบอร์หรือบัญชีที่กำหนด และควรตกลงกันว่าถ้าวันครบกำหนดตรงกับวันหยุด จะเลื่อนเป็นวันทำการก่อนหน้าหรือถัดไป รายละเอียดเล็ก ๆ พวกนี้ช่วยตัดข้อโต้แย้งจุกจิกได้มาก
ใส่คอลัมน์ยอดคงเหลือให้เห็นภาพ
ตารางผ่อนที่ดีควรมีคอลัมน์ยอดคงเหลือหลังหักแต่ละงวด เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายเห็นว่าจ่ายมาแล้วเท่าไร เหลืออีกเท่าไร ตัวเลขนี้เป็นตัวกันการเถียงยอดที่ดีที่สุด เพราะพอถึงงวดไหนก็เปิดดูได้ทันทีว่าควรเหลือเท่าไร
โครงตารางง่าย ๆ ประกอบด้วย งวดที่ วันครบกำหนด ยอดที่ต้องจ่าย และยอดคงเหลือ เช่น งวดที่ 1 วันที่ 5 ส.ค. จ่าย 4,000 บาท คงเหลือ 20,000 บาท ไล่ไปจนงวดสุดท้ายที่ยอดคงเหลือเป็นศูนย์ เมื่อยอดคงเหลือเป็นศูนย์ก็คือปิดหนี้ครบพอดี
- งวดที่: ลำดับของงวด เช่น 1 ถึง 6
- วันครบกำหนด: วันที่ต้องจ่ายของงวดนั้น
- ยอดที่ต้องจ่าย: จำนวนเงินของงวดนั้น
- ยอดคงเหลือ: ยอดหนี้ที่เหลือหลังหักงวดนั้นแล้ว
- ช่องบันทึกวันจ่ายจริง: ไว้ติ๊กเมื่อได้รับชำระ
เขียนเป็นเอกสาร ลงชื่อ และติดตามทุกงวด
เมื่อได้ตัวเลขครบ ให้จัดทำเป็นเอกสารตารางผ่อนที่แนบท้ายสัญญากู้ยืมหรือเป็นข้อตกลงผ่อนใหม่ แล้วให้ทั้งสองฝ่ายลงชื่อ ระบุด้วยว่าถ้าผิดนัดงวดใดจะเกิดอะไรขึ้น เช่น ยอดคงเหลือถึงกำหนดทันที เพื่อให้เงื่อนไขชัดตั้งแต่ต้น
หลังเริ่มผ่อน ให้บันทึกทุกครั้งที่ได้รับชำระ ลงวันจ่ายจริงและเก็บสลิปไว้เป็นชุด แจ้งยอดคงเหลือให้ลูกหนี้รับทราบเป็นระยะ การติดตามสม่ำเสมอช่วยให้รู้ทันทีเมื่อเริ่มมีงวดหลุด และแก้ไขได้เร็วก่อนที่ยอดค้างจะสะสมจนจัดการยาก
ขั้นตอน
- สรุปยอดหนี้รวมที่จะนำมาผ่อนให้ถูกต้อง หักยอดที่จ่ายไปแล้ว และให้ทั้งสองฝ่ายยืนยันตรงกัน
- ดูรายรับของลูกหนี้ แล้วเลือกยอดต่องวดที่จ่ายไหวจริง
- คำนวณจำนวนงวดจากยอดรวมหารด้วยยอดต่องวด แล้วเก็บเศษไว้ที่งวดสุดท้าย
- กำหนดวันครบกำหนดของทุกงวด ให้ล้อกับวันเงินเข้าของลูกหนี้
- สร้างตารางที่มีคอลัมน์ งวดที่ วันครบกำหนด ยอดที่ต้องจ่าย และยอดคงเหลือ
- ตรวจว่ายอดทุกงวดรวมกันเท่ากับยอดหนี้พอดี และงวดสุดท้ายยอดคงเหลือเป็นศูนย์
- จัดทำเป็นเอกสาร ระบุผลถ้าผิดนัด แล้วให้ทั้งสองฝ่ายลงชื่อ
- บันทึกวันจ่ายจริงและเก็บสลิปทุกงวด พร้อมแจ้งยอดคงเหลือเป็นระยะ
เช็กลิสต์
- ยอดหนี้รวมถูกต้อง และทั้งสองฝ่ายยืนยันตรงกัน
- ยอดต่องวดอยู่ในระดับที่ลูกหนี้จ่ายไหวจริง
- จำนวนงวดและเศษที่งวดสุดท้ายรวมกันเท่ากับยอดหนี้พอดี
- ทุกงวดมีวันครบกำหนดชัดเจน ไม่ใช่แค่เดือนละครั้งลอย ๆ
- ระบุช่องทางจ่าย และวิธีจัดการเมื่อวันครบกำหนดตรงกับวันหยุด
- ตารางมีคอลัมน์ยอดคงเหลือหลังหักแต่ละงวด
- เอกสารระบุผลถ้าผิดนัด และมีลายมือชื่อทั้งสองฝ่าย
- มีช่องบันทึกวันจ่ายจริงและเก็บสลิปแต่ละงวดไว้ครบ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ตั้งต้นด้วยยอดหนี้ที่ยังไม่ตรงกัน ทำให้ทั้งตารางเพี้ยน
- ตั้งยอดต่องวดสูงเกินกำลังลูกหนี้ จนผิดนัดตั้งแต่งวดแรก ๆ
- แบ่งงวดแล้วยอดรวมไม่ลงตัว ขาดหรือเกินจากยอดหนี้จริง
- เขียนแค่ ผ่อนเดือนละครั้ง โดยไม่ระบุวันครบกำหนดของแต่ละงวด
- ไม่มีคอลัมน์ยอดคงเหลือ พอผ่อนไปหลายงวดก็งงว่าค้างเท่าไร
- ทำตารางแล้วไม่บันทึกการจ่ายจริง สุดท้ายไม่รู้ว่างวดไหนหลุด
คำถามที่พบบ่อย
ควรแบ่งเป็นกี่งวดดี
ไม่มีตัวเลขตายตัว ให้ดูจากยอดต่องวดที่ลูกหนี้จ่ายไหวเป็นหลัก แล้วคำนวณย้อนกลับเป็นจำนวนงวด งวดมากยอดต่องวดก็เบาแต่ผ่อนยาว งวดน้อยจบไวแต่แต่ละงวดหนัก เลือกจุดสมดุลที่ทำได้จริงและไม่ลากยาวเกินจำเป็น
ยอดหารไม่ลงตัวควรทำอย่างไร
ให้ปัดยอดงวดแรก ๆ ให้เท่ากันในตัวเลขที่จำง่าย แล้วนำเศษที่เหลือไปรวมหรือลดที่งวดสุดท้าย ขอเพียงตรวจว่าทุกงวดรวมกันเท่ากับยอดหนี้พอดี ไม่ขาดไม่เกิน แล้วเขียนยอดแต่ละงวดให้ชัดในตาราง
ต้องคิดดอกเบี้ยในตารางผ่อนไหม
ขึ้นกับข้อตกลงเดิม ถ้าตกลงกันว่าไม่มีดอกเบี้ยก็แบ่งเฉพาะเงินต้นได้เลย ถ้ามีดอกเบี้ย ควรระบุให้ชัดว่าคิดอย่างไรและรวมอยู่ในยอดต่องวดหรือแยกต่างหาก ทั้งนี้อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ระหว่างบุคคลมีเพดานตามกฎหมาย ถ้าซับซ้อนหรือยอดสูงควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
ลูกหนี้อยากจ่ายมากกว่ายอดงวดในบางเดือนได้ไหม
ได้ และเป็นเรื่องดี ควรเขียนไว้ว่าจ่ายเกินได้โดยนำไปตัดยอดคงเหลือหรือร่นงวดข้างหน้า เมื่อได้รับเงินเกิน ให้ปรับคอลัมน์ยอดคงเหลือให้ตรง แล้วแจ้งยอดใหม่ให้ลูกหนี้รับทราบ จะได้เห็นตรงกันว่าเหลืออีกเท่าไร
ถ้าลูกหนี้ผิดนัดหนึ่งงวด ต้องยกเลิกตารางเลยไหม
ไม่จำเป็นต้องรีบยกเลิก ลองสอบถามสาเหตุก่อน ถ้าติดขัดชั่วคราวอาจเลื่อนงวดนั้นและปรับตารางเล็กน้อย แต่ควรอ้างอิงเงื่อนไขที่เขียนไว้ เช่น ถ้าผิดนัดติดต่อกันหลายงวดยอดคงเหลือถึงกำหนดทันที การมีเงื่อนไขชัดตั้งแต่ต้นช่วยให้ตัดสินใจได้ง่ายและเป็นธรรม
ทำตารางผ่อนในมือถือหรือกระดาษดีกว่ากัน
ใช้ได้ทั้งคู่ ขอให้ทั้งสองฝ่ายมีสำเนาตรงกันและเก็บได้จริง ทำในแอปตารางคำนวณจะปรับตัวเลขและคำนวณยอดคงเหลือได้สะดวก ส่วนกระดาษก็ใช้ได้ถ้าเขียนให้ครบและถ่ายรูปเก็บไว้ สิ่งสำคัญกว่ารูปแบบคือความครบถ้วนและการลงชื่อรับทราบร่วมกัน
FinSafe มีเครื่องมือช่วยทำตารางผ่อนไหม
มี FinSafe มีเครื่องมือคำนวณการผ่อนชำระและสร้างตารางผ่อนบนเว็บที่ช่วยแบ่งงวดและคิดยอดคงเหลือให้อัตโนมัติ กรอกยอดหนี้ จำนวนงวด และวันเริ่มต้น ก็ได้ตารางที่นำไปแนบท้ายสัญญาได้ ใช้งานได้ฟรี และช่วยลดข้อผิดพลาดจากการคิดเลขเอง
คู่มือนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย ข้อกำหนดทางกฎหมายแตกต่างกันไปตามเขตกฎหมาย ประเภทธุรกรรม และสถานการณ์ของแต่ละคน