ปรับตามเขตกฎหมายกู้ยืมเงินและการจ่ายคืน

สัญญาผ่อนชำระหนี้

ข้อตกลงแบ่งชำระหนี้เป็นงวดพร้อมตารางผ่อนที่ชัดเจน งวดละเท่าไร ทุกวันที่เท่าไร จนถึงงวดสุดท้าย ช่วยให้ลูกหนี้จ่ายไหวและเจ้าหนี้เห็นเงินจริง

เริ่มใช้ได้เลย ไม่ต้องสมัครสมาชิก · ฟรี

เอกสารนี้คืออะไร

สัญญาผ่อนชำระหนี้คือข้อตกลงที่เปลี่ยนหนี้ก้อนเดียวให้กลายเป็นการทยอยจ่ายเป็นงวด โดยระบุชัดว่าแต่ละงวดจ่ายเท่าไร ครบกำหนดวันไหน และงวดสุดท้ายคือเมื่อไร หัวใจของเอกสารคือตารางผ่อนชำระที่ทั้งเจ้าหนี้และลูกหนี้ถืออยู่ในมือเหมือนกัน ทำให้คำถามว่าเดือนนี้ต้องจ่ายเท่าไรและเหลือหนี้อีกกี่งวด มีคำตอบเดียวกันเสมอ

เอกสารนี้มีประโยชน์กับทั้งสองฝ่าย ฝั่งลูกหนี้ได้ภาระที่จ่ายไหวจริงแทนการถูกทวงยอดก้อนใหญ่ที่ไม่มีทางหาได้ทัน ฝั่งเจ้าหนี้ได้เห็นเงินกลับมาอย่างสม่ำเสมอแทนการรอเก้อ ในทางปฏิบัติ หนี้ที่มีแผนผ่อนที่สมเหตุสมผลมีโอกาสได้คืนสูงกว่าหนี้ที่ทวงทั้งก้อนแบบไร้แผนมาก เพราะลูกหนี้ส่วนใหญ่ไม่ได้ไม่อยากจ่าย แต่จ่ายทั้งก้อนไม่ไหว

แบบฟอร์มของ FinSafe ให้คุณกำหนดยอดหนี้ตั้งต้น จำนวนงวด ยอดต่องวด วันครบกำหนด และข้อตกลงเมื่อผิดนัด แล้วสร้างเป็นเอกสารพร้อมตารางผ่อนชำระหนี้ให้อัตโนมัติ ดาวน์โหลดเป็น PDF ได้ฟรี ใช้ได้ทั้งกับหนี้จากการยืมเงิน ค่าสินค้า หรือหนี้ที่สรุปยอดกันไว้ในหนังสือรับสภาพหนี้แล้ว

ควรใช้เมื่อไหร่

  • ลูกหนี้ยอมรับหนี้และตั้งใจจ่าย แต่จ่ายทั้งก้อนไม่ไหว จึงต้องแบ่งเป็นงวดรายเดือนที่ทำได้จริง
  • เพิ่งทำหนังสือรับสภาพหนี้เสร็จ และต้องการกำหนดแผนผ่อนที่เป็นรูปธรรมต่อทันที
  • เดิมตกลงคืนทั้งก้อนแต่สถานการณ์ลูกหนี้เปลี่ยน เช่น ตกงาน จึงเจรจาปรับเป็นการผ่อนแทน
  • ขายของหรือให้บริการแล้วลูกค้าขอแบ่งจ่ายหลายงวด อยากมีเอกสารและตารางชำระที่ชัดเจน
  • ให้ญาติหรือเพื่อนยืมเงินก้อนใหญ่และตกลงกันแต่แรกว่าจะผ่อนคืนรายเดือน
  • อยากลดการทวงถามรายเดือนให้เหลือแค่การเช็กตามตาราง ไม่ต้องเจรจากันใหม่ทุกเดือน

ไม่ควรใช้เมื่อไหร่

  • ยอดหนี้ยังตกลงกันไม่ได้ ให้สรุปยอดให้จบก่อน เช่น ผ่านหนังสือรับสภาพหนี้ แล้วค่อยทำแผนผ่อน
  • ลูกหนี้ไม่มีรายได้และไม่มีทางจ่ายงวดไหนได้จริง แผนผ่อนที่ตั้งไว้เกินกำลังมีแต่จะสร้างการผิดนัดซ้ำ
  • เป็นการปรับโครงสร้างหนี้กับธนาคารหรือบริษัทสินเชื่อ ต้องใช้กระบวนการและเอกสารของสถาบันนั้นโดยตรง
  • หนี้เกี่ยวพันกับคดีความที่ดำเนินอยู่ ควรให้ทนายความเป็นคนวางเงื่อนไขการผ่อนเพื่อไม่ให้กระทบรูปคดี

ข้อมูลที่ต้องเตรียม

  • ชื่อ-นามสกุล เลขบัตรประชาชน และที่อยู่ของเจ้าหนี้และลูกหนี้
  • ยอดหนี้ตั้งต้น ณ วันทำสัญญา ทั้งตัวเลขและตัวอักษร พร้อมที่มาของหนี้
  • จำนวนงวดทั้งหมดและยอดชำระต่องวด เช่น 12 งวด งวดละ 5,000 บาท
  • วันครบกำหนดของแต่ละงวด เช่น ทุกวันที่ 5 ของเดือน เริ่มงวดแรกเดือนไหน
  • ดอกเบี้ย (ถ้ามี) และวิธีคิด หรือระบุว่าผ่อนเฉพาะเงินต้นไม่มีดอกเบี้ย
  • ช่องทางชำระ เช่น โอนเข้าบัญชีเจ้าหนี้หรือพร้อมเพย์หมายเลขใด
  • ข้อตกลงเมื่อผิดนัด เช่น ผิดนัดกี่งวดให้ยอดคงเหลือทั้งหมดถึงกำหนดทันที
  • เงื่อนไขการจ่ายปิดยอดก่อนกำหนด และการออกหลักฐานเมื่อผ่อนครบ

ข้อสัญญาที่มีให้

คู่สัญญา

ระบุเจ้าหนี้และลูกหนี้ด้วยชื่อจริงและเลขบัตรประชาชน พร้อมที่อยู่ที่ติดต่อได้

ยอดหนี้และที่มา

ยืนยันยอดหนี้ตั้งต้นและอธิบายสั้น ๆ ว่าหนี้มาจากไหน เชื่อมกับเอกสารเดิมถ้ามี

ตารางผ่อนชำระ

หัวใจของสัญญา แจกแจงทุกงวดเป็นตาราง งวดที่ วันครบกำหนด ยอดชำระ และยอดคงเหลือหลังจ่าย

ดอกเบี้ย

ระบุว่าคิดดอกเบี้ยหรือไม่ ถ้าคิดให้เขียนอัตราและวิธีคิดให้ชัด ไม่เกินที่กฎหมายอนุญาต

ช่องทางชำระ

กำหนดบัญชีปลายทางที่แน่นอน เพื่อให้ทุกงวดมีสลิปโอนเป็นหลักฐานอัตโนมัติ

การยืนยันรับชำระ

เจ้าหนี้ตกลงยืนยันการรับเงินแต่ละงวด เช่น ออกใบรับเงินหรือตอบยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษร

การชำระก่อนกำหนด

ให้สิทธิลูกหนี้โปะหรือปิดยอดก่อนกำหนดได้ และระบุว่าดอกเบี้ยลดลงตามหรือไม่

การผิดนัดชำระงวด

นิยามการผิดนัด เช่น เลยกำหนดเกินกี่วัน และมีระยะผ่อนผันหรือไม่

ผลของการผิดนัดร้ายแรง

ตกลงว่าหากผิดนัดถึงเกณฑ์ที่กำหนด ยอดคงเหลือทั้งหมดถึงกำหนดชำระทันที

การปิดหนี้

เมื่อผ่อนครบทุกงวด เจ้าหนี้ออกหนังสือยืนยันการชำระครบถ้วนให้ลูกหนี้เก็บไว้

ลายมือชื่อและพยาน

ช่องลงชื่อของทั้งสองฝ่ายและพยาน พร้อมวันที่ทำสัญญา

ตัวช่วยสร้างจะถามอะไรบ้าง

  1. 1
    คู่สัญญาใครเป็นผู้ให้ยืมเงิน?
  2. 2
    จำนวนเงินจำนวนเงินเท่าไหร่?
  3. 3
    การจ่ายคืนชำระคืนครั้งเดียวหรือผ่อนเป็นงวด?
  4. 4
    ดอกเบี้ยคิดดอกเบี้ยหรือไม่?
  5. 5
    การจ่ายล่าช้าหากชำระล่าช้าจะเกิดอะไรขึ้น?
  6. 6
    ข้อตกลงเพิ่มเติมข้อตกลงเพิ่มเติม (ถ้ามี)
  7. 7
    ตรวจทานข้อสัญญาที่มีให้
  8. 8
    ส่งออกส่งออก PDF · ส่งออก DOCX
สร้างเอกสารนี้ฟรี

วิธีลงนาม

ก่อนเซ็น ให้ทั้งสองฝ่ายไล่ดูตารางผ่อนด้วยกันทีละงวดจนแน่ใจว่าตัวเลขตรงกันทั้งหมด ยอดรวมของทุกงวดต้องเท่ากับยอดหนี้บวกดอกเบี้ยพอดี แล้วจึงลงลายมือชื่อทั้งคู่พร้อมวันที่ ทำสองฉบับเก็บไว้คนละฉบับ

แนะนำให้ลูกหนี้ตั้งโอนอัตโนมัติหรือตั้งเตือนในโทรศัพท์ตามวันครบกำหนดทันทีหลังเซ็น ส่วนเจ้าหนี้ควรจดบันทึกการรับเงินทุกงวดไว้ที่เดียว เช่น โน้ตแนบกับสัญญา เพื่อให้ยอดคงเหลือตรงกันตลอดอายุการผ่อน

การชำระทุกงวดควรผ่านช่องทางที่ระบุในสัญญาเท่านั้น หากมีการจ่ายเงินสดในบางงวด ให้เจ้าหนี้ออกใบรับเงินทุกครั้งโดยไม่มีข้อยกเว้น เพราะงวดที่ไม่มีหลักฐานคืองวดที่จะถูกเถียงกันในอนาคต

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • ตั้งยอดผ่อนต่องวดตามที่เจ้าหนี้อยากได้ ไม่ใช่ตามที่ลูกหนี้จ่ายไหวจริง ทำให้แผนพังตั้งแต่งวดแรก ๆ
  • ไม่ทำตารางผ่อนแนบสัญญา บอกแค่ผ่อนเดือนละห้าพันจนกว่าจะหมด ซึ่งเปิดช่องให้เถียงกันว่าเหลือกี่งวด
  • ไม่ระบุว่าจ่ายงวดแล้วยอดคงเหลือเป็นเท่าไร ทำให้สองฝ่ายบันทึกยอดกันคนละแบบ
  • รับชำระบางงวดเป็นเงินสดโดยไม่ออกใบรับเงิน แล้วมาจำไม่ได้ว่างวดนั้นจ่ายแล้วหรือยัง
  • ไม่กำหนดผลของการผิดนัด พอลูกหนี้ขาดส่งหลายงวดก็ไม่มีกลไกอะไรรองรับนอกจากทวงปากเปล่า
  • ลืมกำหนดเรื่องโปะปิดยอดก่อนกำหนด พอลูกหนี้มีเงินก้อนอยากปิดหนี้กลับตกลงเรื่องดอกเบี้ยกันไม่ได้
  • ผ่อนครบแล้วแต่ไม่มีเอกสารปิดหนี้ ทำให้ลูกหนี้ไม่มีหลักฐานยืนยันว่าหนี้จบแล้วจริง

คำถามที่พบบ่อย

ตารางผ่อนชำระหนี้ควรมีอะไรบ้าง

อย่างน้อยควรมี 4 คอลัมน์ คือ งวดที่ วันครบกำหนด ยอดชำระของงวดนั้น และยอดคงเหลือหลังชำระ การเห็นยอดคงเหลือลดลงทุกงวดช่วยให้ลูกหนี้มีกำลังใจ และช่วยให้ทั้งสองฝ่ายตรวจสอบความถูกต้องได้ตลอดเวลา แบบฟอร์มของ FinSafe สร้างตารางนี้ให้อัตโนมัติ

ควรกำหนดยอดผ่อนต่อเดือนเท่าไรดี

เริ่มจากรายได้และรายจ่ายจริงของลูกหนี้ ไม่ใช่จากความอยากได้เงินคืนเร็ว แผนที่ลูกหนี้จ่ายไหวสม่ำเสมอ 12 เดือน ดีกว่าแผนโหดที่ล้มตั้งแต่เดือนที่สอง ลองใช้เครื่องคำนวณผ่อนชำระประกอบเพื่อดูว่าจำนวนงวดกับยอดต่องวดแบบไหนสมดุลที่สุด

ผ่อนอยู่แล้วลูกหนี้ขาดส่งงวดหนึ่ง ควรทำอย่างไร

ทวงถามทันทีอย่างสุภาพโดยอ้างถึงตารางในสัญญา และบันทึกไว้ว่างวดไหนขาด หากสัญญากำหนดระยะผ่อนผันก็ให้เป็นไปตามนั้น สิ่งสำคัญคืออย่าปล่อยผ่านเงียบ ๆ เพราะการนิ่งเฉยหลายงวดติดกันทำให้การบังคับตามสัญญายากขึ้นและลูกหนี้เริ่มถือว่าเป็นเรื่องปกติ

ถ้าลูกหนี้อยากโปะปิดยอดก่อนกำหนด ทำได้ไหม

ทำได้ถ้าสัญญาเปิดช่องไว้ ซึ่งแนะนำให้เปิดเสมอ เพราะเจ้าหนี้ได้เงินคืนเร็วขึ้นและลูกหนี้พ้นภาระเร็วขึ้น ประเด็นที่ต้องเขียนให้ชัดคือกรณีมีดอกเบี้ย การปิดยอดก่อนกำหนดจะคิดดอกเบี้ยถึงวันไหน เพื่อไม่ให้เถียงกันตอนจ่ายจริง

สัญญาผ่อนชำระหนี้ใช้แทนสัญญากู้ยืมเงินได้ไหม

ใช้แทนกันได้ในบางกรณี ถ้าหนี้เกิดขึ้นแล้วและเอกสารระบุยอดหนี้กับการยอมรับของลูกหนี้ชัดเจน แต่ถ้ากำลังจะให้ยืมเงินใหม่ ควรทำสัญญากู้ยืมเงินที่ระบุการส่งมอบเงินเป็นหลัก แล้วให้ตารางผ่อนเป็นส่วนหนึ่งของสัญญานั้น เอกสารจะตรงกับข้อเท็จจริงมากกว่า

คิดดอกเบี้ยระหว่างผ่อนได้ไหม

ได้หากตกลงกันและระบุในสัญญาให้ชัด โดยอัตราต้องไม่เกินที่กฎหมายอนุญาตสำหรับหนี้ระหว่างบุคคล หลายกรณีเจ้าหนี้เลือกไม่คิดดอกเบี้ยเพื่อแลกกับการที่ลูกหนี้ยอมผูกพันตามตารางอย่างจริงจัง ซึ่งมักได้ผลดีกว่าในระยะยาว

ผ่อนครบทุกงวดแล้ว ต้องทำอะไรอีก

เจ้าหนี้ควรออกหนังสือยืนยันการชำระหนี้ครบถ้วนหรือใบรับเงินงวดสุดท้ายที่ระบุว่าปิดยอดแล้ว ให้ลูกหนี้เก็บไว้เป็นหลักฐาน ฝั่งลูกหนี้ควรเก็บสลิปโอนของทุกงวดรวมกับเอกสารนี้ไว้อย่างน้อยหลายปี เผื่อมีการหยิบเรื่องเก่ามาอ้างในอนาคต

ลูกหนี้เจอวิกฤตจ่ายไม่ไหวกลางทาง ควรแก้สัญญาอย่างไร

อย่าตกลงปากเปล่า ให้ทำบันทึกแก้ไขหรือสัญญาขยายเวลาชำระหนี้ที่ระบุตารางใหม่และให้ทั้งสองฝ่ายลงชื่อ เอกสารจะได้ตรงกับความเป็นจริงเสมอ การลดงวดหรือพักชำระชั่วคราวที่เขียนไว้ชัดเจน ดีกว่าการผ่อนปรนแบบไม่มีหลักฐานซึ่งมักกลายเป็นข้อพิพาทใหม่