สัญญาผ่อนชำระหนี้ (ประเทศไทย)

เอกสารนี้คืออะไร

สัญญาผ่อนชำระหนี้คือข้อตกลงที่เปลี่ยนหนี้ก้อนเดียวให้กลายเป็นการทยอยจ่ายเป็นงวด โดยระบุชัดว่าแต่ละงวดจ่ายเท่าไร ครบกำหนดวันไหน และงวดสุดท้ายคือเมื่อไร หัวใจของเอกสารคือตารางผ่อนชำระที่ทั้งเจ้าหนี้และลูกหนี้ถืออยู่ในมือเหมือนกัน ทำให้คำถามว่าเดือนนี้ต้องจ่ายเท่าไรและเหลือหนี้อีกกี่งวด มีคำตอบเดียวกันเสมอ

เอกสารนี้มีประโยชน์กับทั้งสองฝ่าย ฝั่งลูกหนี้ได้ภาระที่จ่ายไหวจริงแทนการถูกทวงยอดก้อนใหญ่ที่ไม่มีทางหาได้ทัน ฝั่งเจ้าหนี้ได้เห็นเงินกลับมาอย่างสม่ำเสมอแทนการรอเก้อ ในทางปฏิบัติ หนี้ที่มีแผนผ่อนที่สมเหตุสมผลมีโอกาสได้คืนสูงกว่าหนี้ที่ทวงทั้งก้อนแบบไร้แผนมาก เพราะลูกหนี้ส่วนใหญ่ไม่ได้ไม่อยากจ่าย แต่จ่ายทั้งก้อนไม่ไหว

แบบฟอร์มของ FinSafe ให้คุณกำหนดยอดหนี้ตั้งต้น จำนวนงวด ยอดต่องวด วันครบกำหนด และข้อตกลงเมื่อผิดนัด แล้วสร้างเป็นเอกสารพร้อมตารางผ่อนชำระหนี้ให้อัตโนมัติ ดาวน์โหลดเป็น PDF ได้ฟรี ใช้ได้ทั้งกับหนี้จากการยืมเงิน ค่าสินค้า หรือหนี้ที่สรุปยอดกันไว้ในหนังสือรับสภาพหนี้แล้ว

ควรใช้เมื่อไหร่

• ลูกหนี้ยอมรับหนี้และตั้งใจจ่าย แต่จ่ายทั้งก้อนไม่ไหว จึงต้องแบ่งเป็นงวดรายเดือนที่ทำได้จริง
• เพิ่งทำหนังสือรับสภาพหนี้เสร็จ และต้องการกำหนดแผนผ่อนที่เป็นรูปธรรมต่อทันที
• เดิมตกลงคืนทั้งก้อนแต่สถานการณ์ลูกหนี้เปลี่ยน เช่น ตกงาน จึงเจรจาปรับเป็นการผ่อนแทน
• ขายของหรือให้บริการแล้วลูกค้าขอแบ่งจ่ายหลายงวด อยากมีเอกสารและตารางชำระที่ชัดเจน
• ให้ญาติหรือเพื่อนยืมเงินก้อนใหญ่และตกลงกันแต่แรกว่าจะผ่อนคืนรายเดือน
• อยากลดการทวงถามรายเดือนให้เหลือแค่การเช็กตามตาราง ไม่ต้องเจรจากันใหม่ทุกเดือน

ไม่ควรใช้เมื่อไหร่

• ยอดหนี้ยังตกลงกันไม่ได้ ให้สรุปยอดให้จบก่อน เช่น ผ่านหนังสือรับสภาพหนี้ แล้วค่อยทำแผนผ่อน
• ลูกหนี้ไม่มีรายได้และไม่มีทางจ่ายงวดไหนได้จริง แผนผ่อนที่ตั้งไว้เกินกำลังมีแต่จะสร้างการผิดนัดซ้ำ
• เป็นการปรับโครงสร้างหนี้กับธนาคารหรือบริษัทสินเชื่อ ต้องใช้กระบวนการและเอกสารของสถาบันนั้นโดยตรง
• หนี้เกี่ยวพันกับคดีความที่ดำเนินอยู่ ควรให้ทนายความเป็นคนวางเงื่อนไขการผ่อนเพื่อไม่ให้กระทบรูปคดี

ข้อมูลที่ต้องเตรียม

• ชื่อ-นามสกุล เลขบัตรประชาชน และที่อยู่ของเจ้าหนี้และลูกหนี้
• ยอดหนี้ตั้งต้น ณ วันทำสัญญา ทั้งตัวเลขและตัวอักษร พร้อมที่มาของหนี้
• จำนวนงวดทั้งหมดและยอดชำระต่องวด เช่น 12 งวด งวดละ 5,000 บาท
• วันครบกำหนดของแต่ละงวด เช่น ทุกวันที่ 5 ของเดือน เริ่มงวดแรกเดือนไหน
• ดอกเบี้ย (ถ้ามี) และวิธีคิด หรือระบุว่าผ่อนเฉพาะเงินต้นไม่มีดอกเบี้ย
• ช่องทางชำระ เช่น โอนเข้าบัญชีเจ้าหนี้หรือพร้อมเพย์หมายเลขใด
• ข้อตกลงเมื่อผิดนัด เช่น ผิดนัดกี่งวดให้ยอดคงเหลือทั้งหมดถึงกำหนดทันที
• เงื่อนไขการจ่ายปิดยอดก่อนกำหนด และการออกหลักฐานเมื่อผ่อนครบ

ข้อสัญญาที่มีให้

วิธีลงนาม

ก่อนเซ็น ให้ทั้งสองฝ่ายไล่ดูตารางผ่อนด้วยกันทีละงวดจนแน่ใจว่าตัวเลขตรงกันทั้งหมด ยอดรวมของทุกงวดต้องเท่ากับยอดหนี้บวกดอกเบี้ยพอดี แล้วจึงลงลายมือชื่อทั้งคู่พร้อมวันที่ ทำสองฉบับเก็บไว้คนละฉบับ

แนะนำให้ลูกหนี้ตั้งโอนอัตโนมัติหรือตั้งเตือนในโทรศัพท์ตามวันครบกำหนดทันทีหลังเซ็น ส่วนเจ้าหนี้ควรจดบันทึกการรับเงินทุกงวดไว้ที่เดียว เช่น โน้ตแนบกับสัญญา เพื่อให้ยอดคงเหลือตรงกันตลอดอายุการผ่อน

การชำระทุกงวดควรผ่านช่องทางที่ระบุในสัญญาเท่านั้น หากมีการจ่ายเงินสดในบางงวด ให้เจ้าหนี้ออกใบรับเงินทุกครั้งโดยไม่มีข้อยกเว้น เพราะงวดที่ไม่มีหลักฐานคืองวดที่จะถูกเถียงกันในอนาคต

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• ตั้งยอดผ่อนต่องวดตามที่เจ้าหนี้อยากได้ ไม่ใช่ตามที่ลูกหนี้จ่ายไหวจริง ทำให้แผนพังตั้งแต่งวดแรก ๆ
• ไม่ทำตารางผ่อนแนบสัญญา บอกแค่ผ่อนเดือนละห้าพันจนกว่าจะหมด ซึ่งเปิดช่องให้เถียงกันว่าเหลือกี่งวด
• ไม่ระบุว่าจ่ายงวดแล้วยอดคงเหลือเป็นเท่าไร ทำให้สองฝ่ายบันทึกยอดกันคนละแบบ
• รับชำระบางงวดเป็นเงินสดโดยไม่ออกใบรับเงิน แล้วมาจำไม่ได้ว่างวดนั้นจ่ายแล้วหรือยัง
• ไม่กำหนดผลของการผิดนัด พอลูกหนี้ขาดส่งหลายงวดก็ไม่มีกลไกอะไรรองรับนอกจากทวงปากเปล่า
• ลืมกำหนดเรื่องโปะปิดยอดก่อนกำหนด พอลูกหนี้มีเงินก้อนอยากปิดหนี้กลับตกลงเรื่องดอกเบี้ยกันไม่ได้
• ผ่อนครบแล้วแต่ไม่มีเอกสารปิดหนี้ ทำให้ลูกหนี้ไม่มีหลักฐานยืนยันว่าหนี้จบแล้วจริง
• งวดที่รวมกันไม่เท่ากับยอดที่ตกลงบวกดอกเบี้ย
• วันรายเดือนคลุมเครือแทนที่จะเป็นวันที่จริงที่แต่ละงวดครบกำหนด
• ไม่ออกใบรับทุกงวด จนยอดคงเหลือถูกโต้แย้งตอนใกล้จบ

คำถามที่พบบ่อย