สัญญายืมเงินเพื่อน (ประเทศไทย)

เอกสารนี้คืออะไร

คำพูดที่ว่าอย่าให้เพื่อนยืมเงินถ้าไม่อยากเสียเพื่อน เกิดขึ้นเพราะการยืมเงินระหว่างเพื่อนส่วนใหญ่ตกลงกันในแชทหรือวงข้าวแบบไม่มีรายละเอียด พอถึงเวลาคืนจึงกลายเป็นความอึดอัด ทวงก็กลัวเสียเพื่อน ไม่ทวงก็เสียเงิน สัญญายืมเงินเพื่อนคือกระดาษหนึ่งแผ่นที่แก้ปัญหานี้ตั้งแต่ต้นทาง ด้วยการทำให้ทั้งคู่เห็นตรงกันว่ายืมเท่าไร คืนเมื่อไร และคืนอย่างไร

จุดที่ทำให้การยืมเงินเพื่อนต่างจากการยืมแบบอื่นคือความเกรงใจ หลายคนไม่กล้าถามรายละเอียดตอนให้ยืมเพราะกลัวดูงก และไม่กล้าทวงตอนครบกำหนดเพราะกลัวดูใจร้าย เอกสารที่ตกลงกันไว้ล่วงหน้าช่วยแทนบทสนทนาที่อึดอัดเหล่านี้ได้ เพราะเมื่อถึงกำหนด สิ่งที่พูดถึงคือข้อตกลงที่เซ็นด้วยกัน ไม่ใช่การเรียกร้องส่วนตัว

แบบฟอร์มนี้สั้นและตรงไปตรงมา ใช้เวลากรอกไม่ถึงสิบนาที ครอบคลุมยอดเงิน วันส่งมอบ กำหนดคืน และช่องทางโอนเงิน พร้อมช่องลายมือชื่อของทั้งสองฝ่าย ดาวน์โหลดเป็น PDF แล้วส่งให้กันทางแชทได้เลย เก็บคู่กับสลิปโอนเงินและประวัติแชท ก็ได้ชุดหลักฐานที่ครบพอสำหรับการยืมระหว่างเพื่อนแทบทุกกรณี

ควรใช้เมื่อไหร่

• เพื่อนขอยืมเงินก้อนที่ใหญ่เกินกว่าจะทำใจปล่อยได้ถ้าไม่ได้คืน เช่น หลักหมื่นขึ้นไป
• เพื่อนขอยืมแบบมีกำหนดคืนชัดเจน เช่น ขอยืม 20,000 บาท เงินเดือนออกแล้วจะคืน
• ให้เพื่อนยืมบ่อยและเริ่มจำไม่ได้ว่าใครค้างเท่าไร อยากเริ่มจดเป็นระบบ
• เพื่อนเปิดปากยืมผ่านแชท และคุณอยากเปลี่ยนข้อความแชทให้เป็นข้อตกลงที่จริงจังขึ้นก่อนโอน
• เคยเสียเพื่อนเพราะเรื่องเงินมาแล้ว รอบนี้อยากทำให้ถูกตั้งแต่แรก
• คุณเป็นฝ่ายยืมเอง และอยากแสดงความจริงใจให้เพื่อนเห็นว่าตั้งใจคืนตามกำหนดจริง

ไม่ควรใช้เมื่อไหร่

• เป็นการโอนช่วยค่าข้าวค่ากาแฟหลักร้อยที่เคลียร์กันในไม่กี่วัน จดในแอปแชร์บิลหรือแชทก็เพียงพอ
• เพื่อนชวนลงทุนหรือร่วมหุ้นทำธุรกิจ อันนั้นไม่ใช่การยืมเงิน ต้องใช้ข้อตกลงหุ้นส่วนหรือสัญญาทางธุรกิจที่เหมาะสม
• เพื่อนมีหนี้หลายทางและถูกทวงหนี้อยู่แล้ว เงินที่เพิ่มเข้าไปอาจไม่ช่วยอะไร ควรชวนคุยเรื่องการจัดการหนี้แทน
• รู้สึกถูกกดดันให้ช่วยทั้งที่ตัวเองก็ไม่พร้อม การปฏิเสธอย่างตรงไปตรงมาดีกว่าการให้ยืมแล้วเครียดทั้งสองฝ่าย

ข้อมูลที่ต้องเตรียม

• ชื่อ-นามสกุลจริงของทั้งสองฝ่ายตามบัตรประชาชน ไม่ใช่ชื่อเล่นที่ใช้เรียกกัน
• เลขบัตรประชาชนของผู้ยืม และที่อยู่ที่ติดต่อได้จริง
• ยอดเงินที่ยืมทั้งตัวเลขและตัวอักษร เช่น 15,000 บาท (หนึ่งหมื่นห้าพันบาทถ้วน)
• วันที่โอนเงินให้ และช่องทางที่ใช้ เช่น โอนพร้อมเพย์ตามเบอร์โทรศัพท์
• วันที่ตกลงคืนเงิน หรือตารางทยอยคืน เช่น คืนครึ่งหนึ่งสิ้นเดือนนี้ ที่เหลือสิ้นเดือนหน้า
• ตกลงเรื่องดอกเบี้ยให้ชัด เพื่อนส่วนใหญ่ไม่คิดดอกเบี้ยกัน ก็เขียนกำกับไว้ว่าไม่มี
• บัญชีที่ให้โอนเงินคืน เพื่อให้มีสลิปเป็นหลักฐานทุกครั้ง
• ข้อตกลงถ้าคืนไม่ทัน เช่น ต้องบอกล่วงหน้าอย่างน้อยกี่วันและนัดวันใหม่เป็นลายลักษณ์อักษร

ข้อสัญญาที่มีให้

วิธีลงนาม

วิธีที่ง่ายที่สุดคือพิมพ์เอกสารแล้วเซ็นกันตอนเจอหน้า เช่น ตอนนัดกินข้าว ใช้เวลาไม่ถึงห้านาที ถ้าอยู่คนละจังหวัด จะพิมพ์ เซ็น แล้วถ่ายรูปส่งให้กันทางแชทก็เป็นวิธีที่ใช้กันจริง เก็บทั้งไฟล์และประวัติแชทที่คุยเรื่องยืมเงินไว้ด้วยกัน

การยืมระหว่างเพื่อนมักไม่มีพยาน ซึ่งไม่เป็นไรหากเอกสารและหลักฐานการโอนครบ แต่ถ้ายอดเงินสูง การมีเพื่อนที่สนิทกับทั้งคู่รับรู้และลงชื่อเป็นพยานไว้สักคนก็ช่วยเพิ่มความหนักแน่น และช่วยเป็นคนกลางได้ถ้ามีปัญหา

โอนเงินผ่านพร้อมเพย์หรือบัญชีธนาคารเสมอ อย่ายื่นเงินสด เพราะสลิปโอนที่ระบุชื่อผู้รับ ยอดเงิน และวันเวลา คือหลักฐานที่ดีที่สุดว่าการยืมเกิดขึ้นจริง และตอนเพื่อนโอนคืนก็จะมีหลักฐานฝั่งเขาเช่นกัน ยุติธรรมกับทั้งสองฝ่าย

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• ตกลงกันแค่ในแชทด้วยประโยคสั้น ๆ อย่างเดี๋ยวคืนให้ ไม่มียอดรวม ไม่มีกำหนดคืนที่ชัดเจน
• เกรงใจจนไม่กล้าระบุวันคืน สุดท้ายคำว่าเร็ว ๆ นี้กลายเป็นหลายเดือนและไม่มีจุดให้ทวงถามได้
• ใช้ชื่อเล่นในเอกสารหรือไม่ขอเลขบัตรประชาชน ทั้งที่ชื่อจริงของเพื่อนบางคนเราไม่เคยรู้ด้วยซ้ำ
• ยื่นเงินสดให้โดยไม่มีหลักฐานการส่งมอบ เหลือเพียงคำพูดยืนยันว่าเคยให้ยืม
• ให้ยืมเพิ่มก้อนใหม่ทั้งที่ก้อนเก่ายังไม่คืน โดยไม่รวมยอดและทำข้อตกลงใหม่ให้ชัด
• ลบแชทหรือเปลี่ยนโทรศัพท์โดยไม่ได้สำรองประวัติการคุยเรื่องยืมเงินไว้
• พอเพื่อนผิดนัดก็เลือกเงียบเพราะไม่อยากเสียเพื่อน ทำให้เวลาผ่านไปหลักฐานยิ่งจางและทวงยิ่งยาก
• ให้ยืมด้วยคำพูด 'เดือนหน้าคืนให้' โดยไม่มีอะไรเขียนไว้
• ส่งเงินสดโดยไม่มีหลักฐานแทนการโอนที่ตรวจสอบได้
• ไม่เคยกำหนดวัน จนเงินกู้ค่อย ๆ กลายเป็นของขวัญที่ไม่มีใครยอมรับ

คำถามที่พบบ่อย